تخریب و اصلاح سطوح آسفالتی
برای تعمیر سطوح آسفالتی ابتدا باید عیب كار را تشخیص داد، مهمترین عیوب این سطوح عبارتند از:
ـ گودالها و حفرهها
ـ نشست آسفالت در اثر خرابی زیرسازی
ـ تركهای آسفالت
ـ موج و شیارهای طولی و عرضیـ بیرون زدن شن از آسفالت (جدا شدن سنگدانهها از آسفالت)
ـ رو زدن قیر
در قسمتهای بعد به طور اختصار به شرح چگونگی به وجود آمدن این معایب و روش اصلاح آنها مبادرت میشود.
24-2-2-1 گودالها و حفرهها
این گودالها در اثر عوامل زیر به وجود میآیند:
الف: كافی نبودن كوبیدگی آسفالت
ب: وجود نقاط ضعف در زیرسازی
پ: كافی نبودن قیر در آسفالت
این گودالها خطری برای عبور و مرور به شمار میروند و اگر به فوریت مرمت نشوند، توسعه پیدا كرده و به علت نفوذ آب و سرایت رطوبت به زیرسازی و یخبندان، خرابیهای بزرگتری را موجب میشوند، از این رو باید به محض پیدایش گودال در محوطه، آن را لكهگیری نمود. نحوه عمل به ترتیب زیر است: ابتدا باید مصالح معیوب داخل گود را برداشت، اطراف گودال و كف آن باید تا حدودی كه به قشر محكم و قابل قبول برسد، كنده شود، در صورتی كه زیرسازی، معیوب و مرطوب باشد، باید مصالح آن را خارج كرد و مقطع آن را به شكل منظم هندسی درآورد و دیواره حفره را قائم ساخت. مصالح جایگزین قسمتهای كنده شده از جنس قشر اساس و ضخامت هر لایه حدود 5 سانتیمتر میباشد كه به وسیله تخماق دستی كوبیده میشود. این زیرسازی را تا حدی بالا میآورند كه از سطح آسفالت به اندازه ضخامت آسفالت موجود و یا 5 سانتیمتر (هركدام بزرگتر باشد) پایینتر قرار گیرد.
پس از اینكه محل تعمیر شده تمیز و خشك شد، باید كف و اطراف آن را با قشر نازكی از قیر MC2
ضخامت قشر آسفالت و حداكثر 5 میلیمتر از سطح آسفالت مجاور بلندتر باشد تا بعداً زیر چرخهای سنگین وسائط نقلیه همتراز سطح آسفالت گردد. آغشته نمود، به قسمی كه اتصال مخلوط لكهگیری را با كف و جدار گود تأمین نماید، در این مرحله اگر قیر اضافی به كار رود، بعداً از داخل مخلوط لكهگیری و كنارههای آن به بیرون سرایت میكند، پس از آغشته شدن كف و جدار به ترتیب فوق، مخلوط لكهگیری را در داخل گودال میریزند و بسته به وسعت آن به وسیله تخماق دستی، غلتك دستی و یا غلتكهای صفحهای لرزان میكوبند. این مخلوط باید به اندازهای در داخل گود ریخته شود كه پس از كوبیدن به اندازه
24-2-2-2 نشست آسفالت در اثر خرابی زیرسازی
در بعضی از نقاط كه زیرسازی یا خاكریز جاده، خوب كوبیده نشده و یا برای عبور لولههای آب، گاز، كابل و نظایر آن، محل مذكور كنده شده ولی در بازسازی آن دقت نشده، بعداً در زیر ترافیك به تدریج متراكم میگردند و در نتیجه سطح آسفالت نشست میكند. نشست آسفالت ممكن است بدون تركخوردگی باشد، ولی از آنجا كه اختلاف سطح برای ترافیك ایجاد اشكال میكند، باید نسبت به مرمت آن اقدام نمود. در صورتی كه نشست آسفالت خیلی زیاد و گسترده باشد، باید قشر آسفالت را تراشید و پس از پر كردن و كوبیدن زیر آن، مجدداً قشر آسفالت را تكرار نمود، ولی اگر شكست زیاد نباشد، باید آن را با مخلوط لكهگیری پیشساخته، به نحوی كه در مورد پر كردن گودالها گفته شد، پر نمایند.
24-2-2-3 تركهای آسفالت
مهمترین تركهای آسفالت عبارتند از:
ـ تركهای طولی و عرضی
ـ تركهای پوست سوسماری یا موزائیكی
ـ تركهای جمعشدگی
روش مرمت هریك از تركها، به اختصار به شرح زیر است:
الف: تركهای طولی و عرضی
این تركها همان طور كه از نامشان پیداست، تقریباً به موازات محور راه و یا عمود بر آن ایجاد میشوند، علت ایجاد این تركها جابهجایی زیرسازی، انقباض زیرسازی در سرمای شدید و یا تورم بعضی از مصالح به كار برده شده در خاكریز بدنه راه میباشد. هرگاه تركهای طولی و عرضی عریض باشند و خطر نفوذ آب و ایجاد یخبندان در فصل زمستان محتمل باشد، باید فوراً آنها را با قیر MC2 پر نمود و روی آنها را با ماسه خیلی نرم و یا خاك سنگ پوشانید و پس از اینكه قیر جذب مصالح شد، ماسههای زائد را جارو نمود. قبل از ریختن قیر، باید داخل تركها را از گردوخاك و مواد زائد پاك كرد، برای این منظور میتوان از هوای فشرده و یا از برسهای مویی زبر استفاده كرد.
باید دقت نمود كه از مصرف قیر بیش از حد احتراز شود، در غیر این صورت قیرهای زائد در اطراف ترك پخش شده و پس از ریختن ماسه، سطحی ناهموار ایجاد مینماید.
ب: تركهای پوسته سوسماری یا موزائیكی
این تركها به صورت چند ضلعیهای كوچكی به شكل نقش روی پوست سوسمار ایجاد میشوند، در اكثر موارد علت موزائیكی شدن آسفالت، عدم مقاومت كافی قشرهای زیرین و یا عدم تكافوی ضخامت آسفالت است، برای ترمیم آنها باید آسفالتهای ترك خورده را برداشته و قشرهای زیرین را كه اغلب آب در آنها نفوذ نموده است، بیرون آورد و با مصالح مرغوب زیرسازی پر كرد و خوب كوبید و پس از اجرای پریمكت با قیر MC2 با مخلوط لكهگیری پیشساخته، به نحوی كه در بند 24-2-2-1 گفته شد، آن را پر كرد.
پ: تركهای جمعشدگی
این تركها روی سطح آسفالت چند ضلعیهای بزرگی را تشكیل میدهند كه به هم متصل هستند، علت به وجود آمدن آنها، بیشتر كمبود قیر در مخلوط آسفالت و یا شكنندگی نوع قیر مصرفی است و اصلاح این تركها مانند ردیف «ب» میباشد.
ت: تركهای هلالی شكل
این تركها به علت عدم چسبندگی قشر آسفالت گرم به زیرسازی آن و یا در اثر نچسبیدن قشرهای آستر و رویه به یكدیگر، ایجاد و در نتیجه در اثر فشار افقی حاصله از حركت چرخهای وسائط نقلیه ظاهر میشوند، برای مرمت این قبیل تركها باید آسفالت اطراف ترك را آنقدر برداشت تا چسبندگی كافی بین آسفالت و سطح زیرین آن مشاهده شود و آنگاه گودال را برابر بند 24-2-2، آماده و با قیر MC2 پریمكت و سپس با مخلوط لكهگیری پیشساخته، پر نمود و خوب كوبید.
24-2-2-4 موج و شیارهای طولی و عرضی
موج عبارتست از پستی و بلندیهایی كه به شكل سینوسی و اكثراً به صورت یكنواخت و منظم در سطح آسفالت ایجاد میشوند. مهمترین علل ایجاد موج وجود قیر اضافی در مخلوط آسفالت، دانهبندی غیرصحیح مواد سنگی، وجود مصالح گردگوشه به مقدار غیر مجاز و بالاخره خوب كوبیده نشدن آسفالت است. شیار در سطح آسفالت به علت عدم وجود قیر كافی و یا دانهبندی ناصحیح مواد سنگی به وجود میآید. طریقه اساسی مرمت قسمتهای موجدار و شیاردار، كندن آسفالت و تجدید آن با رعایت مشخصات آسفالت است.
24-2-2-5 بیرون زدن شن از آسفالت
بیرون زدن شن از آسفالت عبارتست از جدا شدن تدریجی مواد سنگی از مخلوط آسفالت كه علت آن كمبود قیر در آسفالت تهیه شده و یا حرارت زیاد در هنگام پخش آن میباشد. در صورتی كه بیرون زدن شن جزئی باشد و معایب دیگری در سطح آسفالت مشاهده نشود، میتوان با پخش لایه نازكی از قیر مایع MC2 بدون پخش مواد سنگی روی آن رفع عیب نمود، این طریقه را اصطلاحاً سیلكت ابری مینامند.
24-2-2-6 رو زدن قیر
این عیب در اثر وجود قیر زائد در مخلوط آسفالت به وجود میآید و در هوای مرطوب و بارانی سطح راه را لغزنده میسازد و برای ترافیك خطرناك است، برای مرمت آن میتوان در فصولی كه هوا گرم است با پخش سنگ شكسته و یا ماسه دانهبندی شده روی سطح آسفالت و كوبیدن آن به دفعات توسط غلتكهای سنگین، قیرهای زائد را جذب نمود، هرگاه مقدار قیر بیرون زده خیلی زیاد باشد و یا هوا كاملاً گرم نباشد، باید سطح آسفالت را خراشید و مقداری سنگ شكسته به آن اضافه نمود و آن را خوب كوبید.